HARWOOD – Cỗ Máy Đeo Tay Tự Động Đầu Tiên Của Thế Giới

Có những “khoảng thời gian” dường như đã chìm sâu vào lịch sử và ít người biết đến. Hôm nay, tôi sẽ cùng mọi người lật mở bức màn về câu trả lời cho câu hỏi “Cỗ máy tự động đeo tay đầu tiên của thế giới do hãng nào sản xuất? Liệu đó có phải là Rolex như mọi người vẫn nghĩ với cỗ máy Oyster Perpetual? hay với một cái tên rất xa lạ John Harwood!

John Harwood (1893–1964) là một người thợ đồng hồ người Anh. Sau chiến tranh, ông học nghề sản xuất đồng hồ. Năm 1922, ông chuyển đến Isle of Man để thành lập doanh nghiệp sửa chữa đồng hồ của riêng mình. Trong quá trình sửa chữa đồng hồ, ông đã phát hiện ra rằng chính Bụi và Độ Ẩm là những thủ phạm phổ biến ảnh hưởng đến những chiếc đồng hồ thông qua việc lên cót bằng tay thủ công hay như việc mở nắp đáy rồi dùng chìa khoá vặn ổ cót phía sau. Ấp ủ về một loại đồng hồ đeo tay thế hệ mới có thể loại bỏ được những khuyết điểm đó, Mr. John Harwood đã bắt tay vào phát triển các cơ chế lên dây cót bằng tay khác nhau được đặt bên trong đồng hồ.

Rất nhiều thất bại đã xuất hiện cho đến khi ông tình cờ quan sát những đứa trẻ chơi trên chiếc máy cưa. Chính tại thời điểm đó, bản thiết kế tưởng tượng về “cơ chế tự động lên cót” huyền thoại của Mr. John Harwood đã ra đời. Ông sử dụng động năng dạng tích lũy để làm căng lò xo bên trong của chiếc đồng hồ.

Một loạt các thử nghiệm đã được tạo ra. Ông đã sử dụng chính những chiếc đồng hồ bỏ túi đã bị bỏ đi để làm “phôi” nguyên liệu thực hiện hóa ý tưởng của mình. Phiên bản sau khi hình thành không hề có núm, các kim được điều chỉnh bằng việc xoay bezel (phần niềng) để tránh việc rút núm chỉnh giờ.

Trên mặt số xuất hiện “Một chấm màu đỏ”, ở vị trí phía trên “số 6” chỉ ra rằng chiếc đồng hồ đang ở trạng thái hoạt động.

Nếu xoay niềng để chỉnh giờ, “Chấm Đỏ” sẽ biến mất; lúc đó chỉ ra rằng chiếc đồng hồ đang ở trạng thái thiết lập thời gian chỉnh giờ.

Mr. John Harwood mặc dù đang ở Anh nhưng ông đã quyết định đến Thụy Sĩ nhiều lần. Ông tin rằng chỉ ở Thuỵ Sỹ ông mới có thể tìm thấy các điều kiện kỹ thuật phù hợp để hiện thực hóa phát minh của mình. 

Kết quả là vào ngày 1 tháng 9 năm 1924, Liên đoàn Thụy Sĩ tại Berne đã trao cho ông Bằng sáng chế với số hiệu No.106583 cho phát minh tiên phong của ông về chiếc đồng hồ đeo tay “tự động” đầu tiên.

HARWOOD Automatic là bộ máy hoạt động dựa trên các chốt, kim đồng hồ và một búa tự động di chuyển xoay tròn đến và đi theo hình vòng cung 270° tác động vào các lò xo đệm ở cả hai bên của búa tự động.

Sau bốn năm, được hỗ trợ bởi quỹ từ hai anh em người Manchester, Louis và Philip Alexander, ông đã thuyết phục các nhà sản xuất đồng hồ Thụy Sĩ Anton Schild S.A. và Walter Vogt của Fortis sản xuất thiết kế này. Bộ máy Harwood Automatic đã được Mr.John Harwood điều chỉnh để có thể tích cót lên đến 12h. Tại Hội chợ Thương mại Basel năm 1926, chính thương hiệu FORTIS đã giới thiệu những chiếc đồng hồ đeo tay tự động “được sản xuất hàng loạt” đầu tiên trên thế giới cho khán giả quốc tế. 

Bộ máy HARWOOD Automatic là sản phẩm tiên phong trong lịch sử của đồng hồ đeo tay và có tác động đáng kể đến sự phát triển sau này của đồng hồ tự động. Chính Harwood Automatic là tiền thân đầu tiên của những đời máy Bumper Movement hay còn được gọi với tên Việt hóa là “Tự động lọc cọc” hay “Máy cọc cạch”. Chính các bác thợ già nhiều tuổi đã đặt tên như vậy để dễ nhớ vì thấy búa tự động đập vào 2 bên lò xo tạp ra tiếng kêu “lọc cọc”.

Harwood Self-Winding Watch Co. được thành lập vào năm 1928 với tư cách là một công ty tài chính.

Việc sản xuất và phân phối đồng hồ HARWOOD cho thị trường quốc tế diễn ra tại nhà máy của Walter Vogt ở Grenchen. Thời điểm đó những chiếc đồng hồ Harwood đã được đặt trong những cửa hàng trang sức tốt nhất nước Anh.

Blancpain cũng đã sản xuất chúng theo giấy phép mang số hiệu No.580247 vào năm 1928 để bán ở Pháp và Công ty đồng hồ tự lên dây cót vĩnh cửu đã sản xuất chúng để bán ở Bắc Mỹ. 

Tưởng trừng như sự thịnh vượng của một “đế chế” đồng hồ đến từ Anh đã được thiết lập thì cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 1929 ập đến được kích hoạt bởi sự sụp đổ của thị trường chứng khoán vào ngày 14 tháng 10 khi giá cổ phiếu “sụp đổ hàng loạt” trên sàn chứng khoán New York. Công ty Đồng hồ HARWOOD đã bị mất nhà tài trợ! Mọi thành công quốc tế đang phát triển đột ngột “phải” dừng lại!

Năm 1931 là một năm thật đặc biệt với Harwood Self-Winding Watch Co. HARWOOD Automatic với cơ chế tự động lên cót bằng búa tự động đã gặp phải sự cạnh tranh với việc phát minh ra “Rotor” – một hệ thống tự động lên cót mới được cấp bằng sáng chế có búa tự động có thể xoay được 360 độ của Rolex. Và sau đó Harwood Self-Winding Watch Co. đã “thất bại” vào tháng 9 năm 1931, do không có đủ nguồn tài chính để chống chọi với ảnh hưởng của cuộc Đại suy thoái.

                                        Ảnh từ trang chủ Rolex.

Có thể nói Rolex là hãng đồng hồ làm markeing rất giỏi. Ở thời điểm đó mọi người hầu như chỉ biết đến Rolex Oyster Perpetual là cỗ máy tự động đeo tay đầu tiên trên thế giới. Rất ít người biết đến John Harwood!

Chính vì vậy mà Mr. John Harwood và Rolex đã trao đổi thư từ về danh tính của người phát minh ra hệ thống lên dây tự động đầu tiên trên đồng hồ đeo tay. Một thỏa thuận đã đạt được và Rolex đã phải thay đổi quảng cáo của mình, như trong ví dụ dưới đây.

                                          Ảnh từ Harwood-watches.com

Một bức chân dung của Mr. John Harwood đã được đưa vào các quảng cáo của Rolex. Lời xin lỗi chân thành của Rolex vào năm 1956 đã giúp John Harwood được công nhận là người phát minh ra chiếc đồng hồ đeo tay tự động đầu tiên trên thế giới.

Mặc dù đã dành lại danh tiếng cho mình nhưng dường như không ai để ý và cũng ít ai quan tâm đến tên tuổi của Mr. John Harwood là người phát minh ra cỗ máy đeo tay tự động đầu tiên trên thế giới. Mr.John Harwood sau đó đã không may phải “kết thúc” cuộc đời của mình bởi một tai nạn đường bộ năm 1964. Những hoài bão, tên tuổi của ông cũng dần biến mất và chìm sâu vào một khoảng lịch sử ít ai biết đến. Mọi người chỉ chăm chăm ghi nhận cỗ máy “Perpetual” của Rolex.

Là một nhà sưu tầm đồng hồ, với rất nhiều điểm thú vị như vậy, mong ước được sở hữu những chiếc đồng hồ Harwood trong tôi trỗi dậy. Và đương nhiên, một “cặp” fullbox có cả những tờ báo xưa đã được thêm vào bộ sưu tập của tôi.

Tôi sở hữu cả 2 bản Harwood: 1 bản đăng ký bản quyền với số hiệu No.106583 được Mr.John Harwood đăng ký bản quyền ở Thụy Sỹ; 1 bản sản xuất riêng theo giấy phép của Blancpain năm 1928 với số hiệu No.580247 để bán tại thị trường Pháp.

Chiếc bạc đúc là chiếc đồng hồ Trench “quai chảo”. Quai chảo cũng có triện bạc “925”.

Mặt số với những con số học trò nổi xưa thật tuyệt vời. Tôi rất thích các chấm nhỏ “chia phút” nổi trên mặt số.

Đồng hồ đi kèm dây dù xưa và khóa bạc đúc “Sterling” dành riêng cho dòng Quai Chảo Art Deco.

Thật sự sợi dây và chiếc khóa rất hiếm.

Chưa dừng lại ở đó. Hãy thử ngắm nhìn chiếc Harwood còn lại. Đây thật sự là một chiếc đồng hồ tôi rất thích…vì nó quá đầy đủ!

Đồng hồ đi kèm với dây zin kim loại Artdeco và khóa zin Artdeco lắp dây da theo đúng style hoa văn trên hông khiến bất kỳ nhà sưu tầm nào dù là khó tính nhất có thể chối từ được!

Có lẽ bạn sẽ bất ngờ khi thấy “nắp đậy bảo vệ đồng hồ” còn zin và cũng có số hiệu đăng ký bản quyền trên đó!

Đồng hồ được “cất giữ” trong hộp zin xưa và có tag xưa chứa dấu hiệu của Mr.John Harwood.

Quá hoàn hảo khi tôi còn sưu tầm được trọn bộ cả 3 tờ báo xưa năm 1929 và 1930 thông báo sự xuất hiện và hoạt động của công ty Harwood.

 

Để sở hữu một bộ sưu tầm không những hiếm có, đầy đủ và “phá vỡ” mọi giới hạn mà bạn biết về đồng hồ cổ, tôi đã tự tay vẽ một bức tranh kỷ niệm sự xuất hiện của chiếc Harwood được Blancpain đặt hàng.

Đây cũng là may mắn và cũng là niềm tự hào của tôi khi sở hữu cặp đội Harwood hoàn hảo này. Xin chúc mọi người sẽ có thêm hiểu biết trong cuộc chơi đầy thú vị này và lựa chọn được thương hiệu cũng như chiếc đồng hồ yêu thích! Hy vọng bài viết sẽ được đón nhận và chia sẻ đến với nhiều anh em đam mê đồng hồ.

Group trên facebook mang tên “Cộng Đồng Chơi Đồng Hồ Việt Nam:All Brands”. Bạn chỉ cần click vào tên Group trong bài viết này để tham gia Group miễn phí. Mọi người hãy đọc nội quy Group để sinh hoạt được tốt nhất nhé!